Het Bbl eist noodverlichting in ruimten voor meer dan 75 personen en de vluchtroutes daaruit: binnen 15 seconden na stroomuitval minstens 60 minuten 1 lux. NEN-EN 1838 gaat over verlichtingssterkte en zichtbaarheid, NEN-EN 50172 over onderhoud en controle, NEN 6088 over de vluchtrouteaanduiding. Een wettelijke inspectiefrequentie noemt het Bbl niet.
Bijgewerkt op 7 oktober 2026Rond noodverlichting circuleren veel normnummers, en niet alles wat als verplichting wordt gebracht, is dat ook. Op sommige sites leest u dat noodverlichting wettelijk elk jaar gekeurd moet worden. Dat staat niet in het Besluit bouwwerken leefomgeving. Wat wel klopt: het Bbl stelt harde eisen aan de werking van noodverlichting, en normen als NEN-EN 50172 beschrijven hoe u laat zien dat die werking er ook echt is.
Dit artikel zet de drie normen naast de wettekst. Eerst wat het Bbl zelf eist, daarna NEN-EN 1838, NEN-EN 50172 en NEN 6088, en tot slot wat in de praktijk gebruikelijk is bij de controle van noodverlichtingsarmaturen in kantoren, winkels, scholen en bedrijfshallen. Zo weet u bij elke bewering over noodverlichting of het om een wettelijke eis of om een norm gaat.
Artikel 3.101 van het Bbl eist noodverlichting in een verblijfsruimte voor meer dan 75 personen en in een besloten ruimte waardoor een vluchtroute uit die verblijfsruimte voert. Ook bepaalde ruimten onder meetniveau en enkele andere besloten ruimten vallen eronder. De eis is concreet: binnen 15 seconden na uitval van de stroom geeft de noodverlichting gedurende ten minste 60 minuten minimaal 1 lux op de vloer, de trede of de hellingbaan.
De eis geldt onder meer voor kantoor-, winkel-, onderwijs-, zorg-, logies-, sport- en bijeenkomstfuncties en voor een andere industriefunctie, maar niet voor een lichte industriefunctie. Voldeed een bestaand gebouw aan het Bouwbesluit 2003 en is het sindsdien niet veranderd in indeling of personenaantal, dan valt het volgens het overgangsrecht van artikel 3.104 buiten deze eis. Voor nieuwbouw geldt artikel 4.195 met dezelfde grens van 75 personen. Artikel 3.9 van het Arbobesluit eist daarnaast noodverlichting waar werknemers bij uitval van kunstlicht aan bijzondere gevaren bloot staan.
NEN-EN 1838 is de norm voor de verlichtingssterkte van (nood)verlichting en voor zichtbaarheid. Het Bbl verwijst er maar op één punt naar: voor de vluchtrouteaanduiding moeten de zichtbaarheidseisen uit de artikelen 5.2 tot en met 5.6 van NEN-EN 1838 worden gehaald. De 1 lux op de vloer staat dus niet via de norm in de regels, maar in het Bbl zelf.
Voor de praktijk betekent dat: NEN-EN 1838 speelt vooral een rol bij het ontwerp van de noodverlichting en de vluchtrouteaanduiding. Bij een periodieke controle van bestaande armaturen staat een andere vraag centraal, namelijk of die armaturen hun werk nog doen als de stroom uitvalt. Daarvoor kijkt de inspecteur naar de werking en de autonomie van elk armatuur, en daarmee komen we bij NEN-EN 50172.
Wilt u weten wat dit voor uw pand kost? U ziet de vaste prijs direct.
NEN-EN 50172 beschrijft het onderhoud en de periodieke controle van noodverlichting. Volgens de norm hoort er elke maand een functietest bij, waarbij elk armatuur kort overschakelt op zijn noodvoeding, en elk jaar een duurtest over de volledige nominale autonomie van het armatuur. De resultaten legt u vast in een logboek, zodat zichtbaar is welke armaturen zijn getest en wat er is gevonden.
NEN-EN 50172 is een norm en geen wettelijke plicht. Het Bbl noemt geen inspectiefrequentie voor noodverlichting; zo'n frequentie staat er alleen voor blusmiddelen (artikel 6.35) en onder meer sprinklerinstallaties (artikel 6.36). Toch is de logica van de norm sterk. Een accu die zijn lading geen uur meer vasthoudt, voldoet niet meer aan de 60 minuten uit het Bbl, en dat ziet u alleen met een duurtest.
NEN 6088 gaat over de vluchtrouteaanduiding: de tekens die de weg naar buiten wijzen. Artikel 3.120 van het Bbl eist dat een ruimte waardoor een verkeersroute voert en een ruimte voor meer dan 50 personen een vluchtrouteaanduiding hebben die aan NEN 6088 voldoet en aan de zichtbaarheidseisen uit NEN-EN 1838. Bij stroomuitval moet die aanduiding binnen 15 seconden zichtbaar zijn en ten minste 60 minuten zichtbaar blijven.
Let op het verschil in grenzen: voor de vluchtrouteaanduiding ligt de grens bij meer dan 50 personen, voor noodverlichting bij meer dan 75. Een kantine voor 60 medewerkers kan dus wel een vluchtrouteaanduiding nodig hebben, terwijl de 75-personengrens van artikel 3.101 daar niet wordt gehaald. Hoe de aanduiding er verder uitziet en wie hem controleert, leest u in het artikel over vluchtwegaanduiding.
Wettelijk is daar geen termijn voor. Het Bbl eist dat de noodverlichting werkt en het licht levert dat het artikel voorschrijft, maar noemt niet hoe vaak u dat controleert. In de praktijk is het ritme van NEN-EN 50172 de gangbare maat: een korte functietest per maand en een jaarlijkse duurtest met een volledig rapport. Wie dat ritme aanhoudt, kan op elk moment laten zien dat de armaturen het doen.
Twee vragen worden vaak door elkaar gehaald. 'Moet er noodverlichting hangen?' gaat over de plicht, en daar geeft het Bbl een duidelijk antwoord. 'Hoe vaak controleren?' gaat over het bewijs dat ze werkt, en daar geeft de norm het antwoord. Een bewering als 'jaarlijkse controle is wettelijk verplicht' klopt dus niet, ook al is jaarlijks controleren in de praktijk heel gewoon.
Bij de jaarlijkse inspectie test de inspecteur elk noodverlichtingsarmatuur, inclusief verlichte vluchtwegaanduiding met noodvoeding, en legt hij per armatuur de uitkomst vast. Armaturen die de duurtest niet halen, staan met het gebrek in het rapport, zodat u ze kunt laten herstellen. De inspectie kost € 14,50 per armatuur excl. btw. Meer over de werkwijze leest u op noodverlichting onderhoud, de prijsopbouw staat bij kosten noodverlichting onderhoud.
Omdat een duurtest de accu's van de armaturen leegtrekt, plannen wij de inspectie op een moment dat de armaturen daarna rustig kunnen opladen, bijvoorbeeld aan het eind van de werkdag. In het keuringsabonnement staat de noodverlichting met een vaste maand in uw keuringskalender, naast de blussers en de elektrakeuringen van uw pand.
NEN-EN 1838 is de norm voor verlichtingssterkte en zichtbaarheid van (nood)verlichting. Het Bbl verwijst naar de zichtbaarheidseisen in de artikelen 5.2 tot en met 5.6 van die norm voor de vluchtrouteaanduiding. De eis van 1 lux op de vloer staat in het Bbl zelf.
Nee, NEN-EN 50172 is een norm voor onderhoud en periodieke controle. Het Bbl noemt geen inspectiefrequentie voor noodverlichting. De maandelijkse functietest en de jaarlijkse duurtest uit de norm zijn wel het gangbare ritme in de praktijk.
Nee. Het Bbl eist noodverlichting in verblijfsruimten voor meer dan 75 personen en in de besloten ruimten waardoor de vluchtroute daaruit voert, niet bij een lichte industriefunctie. Het Arbobesluit eist noodverlichting waar werknemers bij uitval van kunstlicht aan bijzondere gevaren bloot staan.
Bij een functietest schakelt elk armatuur kort over op zijn noodvoeding om te zien of het aangaat. Bij een duurtest brandt het armatuur op noodvoeding gedurende zijn volledige nominale autonomie. Volgens NEN-EN 50172 is de functietest maandelijks en de duurtest jaarlijks.
NEN-EN 50172 vraagt de resultaten van de tests vast te leggen in een logboek. Een wettelijke logboekplicht staat niet in het Bbl. Met een logboek en een jaarlijks rapport kunt u wel laten zien dat de noodverlichting werkt.
Bekijk de vaste prijs voor uw pand en vraag de offerte aan. Wij plannen de keuring en houden de kalender bij.
Direct uw prijsBekijk direct de vaste prijs, vraag de offerte aan en wij plannen de keuring. Daarna houden wij de kalender voor u bij.
Direct uw prijs