Keurmeester NEN 3140: wie mag uw installatie keuren?

Wie zoekt naar een keurmeester NEN 3140, vindt een lange lijst van bedrijven en zelfstandigen die zich zo noemen. Voor een eigenaar of facilitair manager roept dat een vraag op: wie mag eigenlijk keuren, en hoe weet ik of het rapport iets waard is? Het antwoord begint bij een feit dat veel mensen verrast. Keurmeester NEN 3140 is geen beschermde titel. Er is geen wettelijke eis om die naam te mogen voeren.

Dat betekent niet dat iedereen het even goed doet. In dit artikel leest u wat de wet wel vraagt, hoe NEN 3140 en het Arbobesluit spreken over deskundige, vakbekwame en voldoend onderrichte personen, welke rol SCIOS-certificering speelt en waar u op let bij de keuze van wie uw installatie en arbeidsmiddelen keurt.

Is keurmeester NEN 3140 een beschermde titel?

Nee. SCIOS zegt het zonder omwegen: „Een 'gewone' NEN 3140-inspectie kan door iedereen worden uitgevoerd.” Er is geen wettelijke titel en geen overheidsregister voor keurmeesters NEN 3140. De naam zegt dus niets over opleiding, ervaring of toezicht. Twee keurmeesters met dezelfde omschrijving op hun visitekaartje kunnen heel verschillend werken, en hun rapporten kunnen heel verschillend van kwaliteit zijn.

Daarbij past dat NEN 3140 zelf in de wet niet voorkomt. Het Arbobesluit en de Arboregeling verwijzen niet naar de norm. De norm is de gangbare manier om aan te tonen dat u als werkgever uw zorgplicht nakomt, maar de wet stelt haar eigen eisen aan wie er keurt. Die eisen gaan over deskundigheid, niet over een titel of een bepaald diploma. Wie keurt, moet dus kunnen laten zien dat hij weet wat hij doet.

Wat vraagt de wet van een keurmeester?

Voor arbeidsmiddelen is artikel 7.4a van het Arbobesluit het uitgangspunt. Arbeidsmiddelen die door gebruik kunnen verslechteren, worden zo dikwijls gekeurd als nodig is om ze in goede staat te houden. Lid 5 zegt over wie dat doet: „Keuringen worden uitgevoerd door een deskundige natuurlijke persoon, rechtspersoon of instelling.” Volgens lid 6 liggen de schriftelijke bewijsstukken van de keuringen op de arbeidsplaats en worden ze desgevraagd aan de toezichthouder getoond.

Voor werk aan de elektrische installatie zelf geldt artikel 3.5. Elektrotechnische werkzaamheden en bedieningswerkzaamheden die gevaren kunnen opleveren, worden uitgevoerd door deskundige, voldoend onderrichte en daartoe bevoegde werknemers, en in principe spanningsloos. Meer over de regels voor arbeidsmiddelen leest u in ons artikel over artikel 7.4a van het Arbobesluit.

Vakbekwaam en voldoend onderricht: wat betekent dat?

NEN 3140 onderscheidt onder meer vakbekwame personen (VP) en voldoend onderrichte personen (VOP). Het zijn rollen binnen de bedrijfsvoering van een elektrische installatie. Het Arbobesluit gebruikt in artikel 3.5 een eigen formulering: deskundig, voldoend onderricht en daartoe bevoegd. Beide gaan uit van hetzelfde idee: wie aan of met een elektrische installatie werkt, moet weten wat hij doet en daar ook voor zijn aangewezen.

Voor u als opdrachtgever is de les vooral dat deskundigheid iets is wat iemand moet kunnen aantonen, niet iets wat een titel garandeert. Vraag dus naar opleiding, ervaring en de manier waarop iemand bevoegd is gemaakt. Voor de precieze invulling van de rollen is de normtekst zelf de bron. Wilt u weten waar NEN 3140 ophoudt en NEN 1010 begint, lees dan ook ons artikel over beide normen.

Wat voegt SCIOS-certificering toe?

Bij een gewone NEN 3140-inspectie hangt de kwaliteit af van wie u inschakelt. Bij een SCIOS Scope 8-inspectie, die op NEN 3140 is gebaseerd, staat het bedrijf onder toezicht van een certificerende instelling. Het kwaliteitssysteem van een gecertificeerd bedrijf wordt eens per jaar gecontroleerd, en de kennis en vaardigheid van de inspecteurs worden eens per 18 maanden getoetst in een praktijktoets. Voor arbeidsmiddelen bestaat met Scope 9 een gecertificeerde variant op dezelfde basis.

Het certificaat hoort bij het bedrijf, niet bij een persoon. Een persoon met alleen een diploma is volgens SCIOS niet gecertificeerd en mag geen SCIOS-inspectie uitvoeren. Of een inspectiebedrijf gecertificeerd is, controleert u in de openbare lijst op de website van SCIOS, waarin u per scope kunt filteren. Meer over de regeling leest u in wat is SCIOS.

Hoe kiest u wie uw installatie keurt?

Begin bij de vraag waarvoor u het rapport nodig heeft. Gaat het om uw Arbo-zorgplicht, dan is een deskundige inspectie volgens NEN 3140 de gangbare route. Vraagt uw verzekeraar om een inspectie door een SCIOS-gecertificeerd bedrijf, dan is certificering een harde voorwaarde. Voor Scope 10 heeft de inspecteur volgens SCIOS bovendien de bevoegdheid of het diploma voor Scope 8 én een diploma Scope 10 nodig.

Let daarnaast op onafhankelijkheid. Bij Bedrijfspandkeuringen herstelt de inspecteur bij afkeur niet zelf: u krijgt het rapport met de gebreken en de prioriteit, en wij adviseren u over herstel door een installateur. Wij regelen de NEN 3140-keuring en de keuring van arbeidsmiddelen, een onafhankelijk, gecertificeerd inspectiebedrijf keurt. De arbeidsmiddelenkeuring begint met een starttarief vanaf € 95 excl. btw per bezoek, plus € 8,50 per arbeidsmiddel.

Veelgestelde vragen